E-Licentie: audiovisuele vormgeving en productie

Uitgeversgroep richt het lesmateriaal zo in dat leerlingen per profielmodule en per keuzevak één compleet boek hebben waarin alles bij elkaar staat. Daarmee willen ze voorkomen dat leerlingen met veel losse boekjes of verschillende bronnen moeten werken. In de boeken is een vaste structuur zichtbaar met hoofdstukken inclusief verwerkingsopdrachten en met praktijkopdrachten. Bij verschillende titels wordt gewerkt met een vaste start in de paragraaf, waarin de doelstellingen worden benoemd op een manier die leerlingen kunnen begrijpen. Die doelstellingen sluiten aan op de paragrafen en zijn daarnaast toegelicht voor docenten wat betreft de exameneisen, onder andere in de docentenhandleiding en in het digitale leermiddelenplein Digiplein.

Binnen de vmbo (BB-KB-GL) methodes van Uitgeversgroep is differentiatie ingebouwd in het lesmateriaal zelf. In plaats van te werken met meerdere boeken naast elkaar, is bewust gekozen voor één overzichtelijk boek waarin opdrachten op verschillende niveaus zijn opgenomen. Verdiepende opdrachten zijn herkenbaar gemarkeerd, zodat leerlingen voor wie deze opdrachten niet passend zijn ze kunnen overslaan. Op die manier kunnen leerlingen op hun eigen niveau werken, terwijl de docent met één boek blijft werken in de klas. Deze aanpak zorgt voor rust en overzicht in de les, omdat leerlingen niet allemaal met verschillend materiaal bezig zijn. Tegelijk blijft er ruimte om leerlingen extra uitdaging te bieden of juist meer ondersteuning te geven, zonder dat dit vraagt om aparte leerroutes of extra materialen. Tevens biedt Uitgeversgroep boeken aan voor het Praktijkgericht programma (GL & TL) en voor het Praktijkonderwijs (PRO).

Binnen de Uitgeversgroep vindt er intern veel controle plaats op inhoud en opbouw, er zijn duidelijke richtlijnen voor de auteurs. Daarnaast wordt het contact met docenten belangrijk gevonden, omdat vragen en feedback helpen om materiaal snel aan te passen of te verbeteren. Voor het leerproces wordt genoemd dat er extra oefenmateriaal beschikbaar is, zowel in opdrachten als via het digitale aanbod. Ook wordt benadrukt dat het materiaal niet alleen richting examen toewerkt, maar ook gericht is op het begrijpen van het beroep en het kunnen ontdekken wat wel of niet bij een leerling past. In de opbouw van opdrachten wordt gewerkt met toenemende zwaarte, waarbij leerlingen in het begin meer ondersteuning krijgen en later zelfstandiger werken.

In de digitale omgeving kunnen leerlingen na elk hoofdstuk formatieve testen maken om te controleren of ze de stof begrijpen en om hun voortgang te zien. De docent bepaalt hoe vrij of strak deze onderdelen worden ingezet, bijvoorbeeld door testen vooraf open te zetten of juist per moment klaar te zetten. Daarnaast zijn er theorietoetsen die zowel schriftelijk als digitaal kunnen worden ingezet, waarbij digitale afname via een apart toetssysteem verloopt. Ook zijn er praktijktoetsen, die gekoppeld zijn aan de eindtermen. Verder is er oefenmateriaal en zijn er aparte examenvoorbereidingsopdrachten beschikbaar via het Digiplein, bedoeld om leerlingen bekend te maken met de strekking van het CSPE en waarop en hoe ze beoordeeld worden richting het CSPE.

Bij de vormgeving is rekening gehouden met leerlingen die moeite hebben met lezen. Er is gekozen voor een opmaak die rust geeft en uitnodigt, met aandacht voor lettertype, letter- en regelafstand en in lengte beperkte tekstblokken. Pagina’s bevatten een aantrekkelijke opmaak met kleur en beeld om uitleg en opdrachten te ondersteunen, zoals foto’s, tekeningen en verduidelijkingen. Het taalgebruik past bij de doelgroep. Video’s zijn gekoppeld aan het boek als extra ondersteuning. Ook voorlezen is mogelijk wanneer dat aangevraagd wordt bij de uitgever (bijvoorbeeld voor leerlingen met dyslexie).

Uitgeversgroep hecht er veel waarde aan dat leerlingen zichzelf herkennen in het materiaal. Daarom wordt er met auteurs regelmatig overlegd en wordt er door de uitgever extra op gemonitord dat het materiaal de diversiteit aan leerlingen aanspreekt in voorbeelden, teksten en beeld. Daarbij wordt aangegeven dat herkenning belangrijk is, maar dat dit niet op een opvallende of nadrukkelijke manier boven op de inhoud hoeft te liggen. Ook wordt genoemd dat het belangrijk is om aan te sluiten bij de leefwereld van pubers en voorbeelden te vermijden die voor leerlingen niet (meer) herkenbaar zijn door snelle maatschappelijke en technologische veranderingen.

Omdat boeken gedrukt zijn, kunnen veranderingen niet direct overal worden doorgevoerd, maar er zijn wel manieren om scholen snel te ondersteunen, bijvoorbeeld via lesbrieven of via aanvullingen in het digitale boek. Uitgeversgroep beschrijft zichzelf als flexibel en in staat om snel beslissingen te nemen over aanpassingen of nieuwe drukken, zonder een lange interne besluitvorming. Tegelijk wordt aangegeven dat docenten rust nodig hebben en niet elk jaar met een volledig nieuwe structuur willen werken. Daarom wordt bij een nieuwe druk de opbouw van en het aantal hoofdstukken en praktijkopdrachten waar mogelijk gelijk gehouden, zodat scholen hun programma’s en PTA’s niet steeds helemaal opnieuw hoeven in te richten. Wanneer er een nieuwe druk komt, hangt af van onderwijsvernieuwingen (zoals aangepaste examenprogramma’s of syllabus) of wanneer inhoud een update nodig heeft.

De boeken worden aangeboden als leerwerkboeken waarin theorie, verwerkingsopdrachten en praktijkopdrachten opgenomen zijn. Daarbij wordt gewerkt met een papieren boek met een 3-jarige digitale licentie, het is ook mogelijk om alleen digitaal te werken. In de digitale versie zitten veel koppelingen, zoals links naar video’s, die grotendeels zelf worden ontwikkeld en didactisch zijn ingericht. Voor beroepsgerichte programma’s wordt daarnaast genoemd dat leerlingen ook met (beroeps)software werken en dat opdrachten in het materiaal leerlingen aanzetten om met die software aan de slag te gaan. Of er extra externe software nodig is, hangt af van het soort software dat bij een opdracht hoort.

De ontwikkeling is sterk gekoppeld aan docenten: docenten zijn auteurs en werken samen met de uitgever binnen auteursteams. De samenwerking wordt vormgegeven door begeleiding vanuit de uitgeverij, een gezamenlijke werkwijze, de externe eisen en contact met docenten die het materiaal gebruiken. Contact verloopt bijvoorbeeld via Teams of door op locatie langs te gaan. Feedback wordt actief opgehaald en gebruikt om materiaal te verfijnen. Als voorbeeld wordt genoemd dat onderdelen die in de praktijk niet goed tot hun recht kwamen, op basis van feedback weer uit het materiaal zijn gehaald en op een andere manier zijn opgelost.

De uitgeversgroep werkt met een eigen digitaal platform en noemt dit belangrijk om het product goed te laten aansluiten bij de gebruikers. Er wordt aangegeven dat er veel in is geïnvesteerd en dat er continu aan verbetering wordt gewerkt.

Het aanbod wordt neergezet als eenvoudig en overzichtelijk: een boek wordt geleverd met een digitale licentie die meerdere jaren geldig is, zodat scholen en leerlingen niet telkens hoeven te verlengen. Er wordt ook beschreven dat er geen contractconstructies worden gebruikt om scholen voor langere tijd te binden, juist omdat scholen moeten kunnen stoppen als het onverhoopt toch niet bij hen past. Prijzen en kortingen worden als helder omschreven, met bijvoorbeeld een lagere prijs bij alleen licenties en extra voordeel bij rechtstreeks bestellen. Ook wordt genoemd dat informatie goed vindbaar is en dat scholen gemakkelijk contact kunnen opnemen om bijvoorbeeld prijsoverzichten te ontvangen. Tevens heeft ieder fonds een eigen uitgever of duo van uitgevers, waardoor de contactlijnen bijzonder kort zijn.

De uitgeverij maakt bewuste keuzes rondom duurzaamheid, zoals werken met verantwoorde materialen en papier uit duurzaam beheerde bossen. Daarbij wordt ook meegenomen dat digitaal werken niet automatisch altijd duurzamer is, omdat software en digitale content ook energie kosten. Daarom wordt er steeds afgewogen wat op de lange termijn verantwoord is, met het oog op de toekomst.